Uzay’ın En Büyük Karadeliği

Gök bilimciler, Dünya’dan yaklaşık 250 milyon ışık yılı uzaklıktaki küçük bir galakside bugüne kadar keşfedilen en büyük karadeliği buldu. Dev karadeliğin kütlesi, Güneş’in 17 milyar katına eşit.

Astronomi tarihindeki en büyük keşiflerden birine imza atan gök bilimciler, Dünya’dan çok uzaklardaki NGC 1277 galaksisinde Güneş’in kütlesinin 17 milyar katına denk gelen bir dev karadelik keşfetti. Normalde karadeliklerin bulundukları galaksilerin yoğunluğunun yüzde 0.1’ini kapsadıkları bilinirken, yeni keşfedilen dev kara delik NGC 1277’nin yoğunluğunun yüzde 14’ünü oluşturuyor.

Space.com’a açıklama yapan ABD’nin Texas eyaletindeki Austin Üniversitesi’nden Karl Gebhardt, “NGC 1277 gerçekten çok tuhaf bir galaksi… Neredeyse tamamı dev bir karadelikten oluşuyor. Galaksi-karadelik sistemlerinde bir ilk keşfedilmiş olabilir” dedi.

Dev karadeliğin genişliği, Neptün’ün Güneş’in etrafındaki yörünge hareketinde dolandığı alanın neredeyse 11 katı. Dev karadeliğin yoğunluğu o kadar büyük ki, Remco van den Bosch’un başını çektiği araştırma ekibi, yeni sunulan araştırmanın sonuçlarının doğruluğunu teyit etmek için bir yıl süren değerlendirmeler yaptı.

Space.com’a konuşan Almanya’nın Max Planck Astronomi Enstitüsü’nden van den Bosch, “Dev karadeliğin yoğunluğunu ilk hesapladığımda, bir şeyleri yanlış yapmış olduğumu zannettim. Aynı cihazlarla aynı ölçümü tekrar yaptık, ardından farklı cihazlarla tekrarladık… Ardından, ‘bir şeyler oluyor’ diye düşündüm” dedi.

NGC 1277 galaksisi (büyütmek için tıklayın).

BİLİNEN TEORİYE KARŞI GELİYOR
Gök biilimciler, yapılan keşifle, karadeliklerin galaksilerin merkezinde nasıl evrim geçirdiğine yönelik yeni bilgiler elde edebileceklerini ifade etti.

Bilim insanları tarafından kabul edilen genel görüş, galaksilerin merkez bölgesinin, içinde yer alan karadeliklerle ilişkili olduğu. Ancak NGC 1277 galaksisinde bugüne kadar hiç rastlanmamış bir merkez-karadelik oranı bulunması, her zaman kabul edilen görüşü de sarsacak gibi görünüyor.

NGC 1277’nin kara deliği, sahip olduğu özellikle NGC 4486B galaksisinde keşfedilen karadeliğe de rakip olmayı başardı. NGC 4486B’deki karadeliğin, galaksinin yoğunluğunun yüzde 11’ini oluşturduğuna inanılırken, galaksinin merkezindeki gazların yüzde 59’unu kapsadığı düşünülüyor. Dev karadeliğin kütlesi ise 6-37 milyar Güneş kadar.

BEŞ TANE DAHA KEŞFEDİLDİ
Alman gök bilinmci van den Bosch ve ekibi, NGC 1277 yakınlarında dev karadeliklere sahip beş galaksi daha keşfetti. Van den Bosch, “Uzay2da her zaman bir tuhaflıkla karşılaşmayı umabilirsiniz… Şu an karşımızda bunlardan altı tane var… Böyle keşiflerde bulunmayı düşünmüyorduk çünkü karadeliklerin ve galaksilerin birbirlerini etkilemediğine inanıyorduk” dedi.

Van den Bosch, Nature dergisinde yayımlanan araştırmalarında, “en büyük karadeliği, dev karadelikleri keşfetmek için yaptıkları incelemelerde keşfettiklerini” ifade etti.

Gök bilimciler, ışığı yakalama gücü çok yüksek olan Austin McDonald Gözlemevi’ndeki Hobby-Eberly Teleskopu’nu kullanarak, içlerindeki kozmik cisimlerin oldukça hızlı bir şekilde hareket ettiği küçük galaksiler tespit etti. Yıldız ve diğer kozmik cisimlere sahip, ortalama 9.784 ışık yılı genişliğindeki galaksilerdeki kozmik cisimlerin saniyede 350 km hızla hareket ettiği belirtildi.

KARADELİKLER KENDİLERİNİ GÖSTERDİ
Gök bilimciler, kozmik cisimlerin beklenenden yüksek olan hızlarına dayanarak, bu galaksilerin dev karadeliklere sahip olduğunu düşündü. Hubble Uzay Teleskopu’nun NGC 1277’ye ait arşiv bilgileri kullanılarak yapılan gözlemlerle, en büyük dev karadelik bulundu.

Araştırma ekibi, NGC 1277 galaksisindeki yıldızların hepsinin yaşlı olduğunu fark etti. En genç yıldızın 8 milyar yıl yaşında olduğu belirtilirken, galaksideki yıldızların birçoğu Güneş’in iki katı yaşında. Dünya’mıza hayat veren Güneş, 4.57 milyar yaşında.

Van den Bosch, buldukları kara deliklerin, yer aldıkları galaksilerde erken zamanlarda oluşmuş olabileceğini belirtti: Bu şey (karadelik) Büyük Patlama’nın zamanından beri orada duruyor olabilir… Belki de 13.7 milyar yıl önce yıldız ve galaksi oluşumu buna benziyordu” dedi…

Kaynak: ntvmsnbc

Samanyolu’nun 9 milyar piksellik fotoğrafı

Gök bilimciler, Güneş Sistemi’nin de üyesi olduğu Samanyolu Galaksisi’nin tam 84 milyon yıldızını gösteren fotoğrafını elde etmeyi başardı. 9 milyar piksellik fotoğraf, galaksinin bugüne kadar elde edilen görüntülerinden en az 10 kat daha fazla detaya sahip.

Avrupa Güney Gözlemevi’ndeki araştırmacılar, bilgisayar ortamında hazırlanan binlerce kareyi bir araya getirerek, Samanyolu Galaksisi’nin tam 9 milyar piksellik fotoğrafını oluşturdu. Fotoğrafta 84 milyon yıldız yer alıyor. Galakside 200-400 milyar yıldızın yer aldığı düşünülüyor. Araştırmacılar, fotoğrafın basılması halinde, 10 metre uzunluğunda ve 7 metre genişliğinde bir alanı bir alanı kaplayacağını belirtti.

Fotoğrafın orjinal büyüklüğünde görmek için tıklayın

173 MİLYON CİSİM İÇERİYOR
Araştırmacılar, 9 milyar piksellik fotoğrafı oluşturan binlerce fotoğrafın özellikle VISTA tarafından elde edildiğini, çünkü Samanyolu Galaksisi’nin fotoğrafta yer alan bölgeseinin sadece Güney Yarımküre’den gözlenebildiğini ifade etti.

Şilili gök bilimciler Roberto Saito ve Dante Minniti tarafından yürütülen çalışma Astronomy & Astrophysics dergisinde yayımlandı. İki araştırmacı, bir araya getirdikleri fotoğrafta 173 milyon kozmik cismin yer aldığını ifade etti. Bu cisimlerin 84 milyonu yıldız olma potansiyeline sahipken, diğerleri uzak mesafelerde kalan galaksi ve diğer kozmik yapılar olarak ifade edildi.

İkili, daha sonra bir grafik hazırlayarak yıldızların renkleri ve parlaklarını ortaya koydu. Bu sayede, tespit edilen yıldızların boyutu ve yaşı anlaşılmaya çalışılacak. Hazırlanan diyagramda, örneğin kırmızı cüceler tespit edilmeye çalışılacak. Bu yıldızlar, Güneş Sistemi dışında kalan düşük kütleli gezegenlerin tespit edilebilmesi adına önem taşıyor. Çalışmanın ileri safhalarında ise çift yıldız sistemleri, nötron yıldızları ve diğer kozmik cisimlerin tespit edilmesi amaçlanıyor.

Gök bilimciler, fotoğrafın oluşturulmasında kullanılan karelerin Şili’de bulunan Paranal Gözlemevi’ndeki 4.1 metre uzunluğundaki VISTA teleskobuyla elde edildiğini ifade etti. Bir araya getirilen fotoğraflar, kızılötesi dalgalarla elde edildi. Bunun sebebi, Samanyolu Galaksisi’nin merkezinden yayılan ışığın yıldızların etrafındaki toz ve gaz bulutu tarafından engellenemesi.

Alpha Centauri’de gezegen bulundu

Gök bilimciler, Güneş’e en yakın yıldız olan Alpha Centauri B’nin yörüngesinde, Dünya büyüklüğünde bir gezegen keşfetti. 450 günde yapılan heyecan verici keşfe rağmen, yıldızın yörüngesindeki gezegenin yaşama elverişli olma olasılığı çok düşük. Yine de, bilim kurgunun ilham aldığı yıldız sisteminde başka gezegenler olabileceği ifade edildi.

Birbirinin yörüngesinde hareket eden üç yıldızdan oluşan Alpha Centauri yıldız sistemi, Güneş Sistemi’nden sadece 4.4 ışık yılı uzaklıkta. Sistemde yer alan Alpha Centauri B, Güneş’e en yakın olan yıldız olma özelliğine sahip. Yıldızın yörüngesinde keşfedilen ve Alpha Cantauri Bb adı verilen  gezegen, neredeyse Dünya ile aynı kütlede. Ancak yıldızın etrafında izlediği yörünge, Dünya’nın Güneş’in yörüngesine oranla 25 kat daha küçük. Yıldızına son derece yakın olan Bb, bir yılı da sadece 3.2 günde tamamlıyor.

Yıldızına yaklaşık 5.8 milyon kilometre olan yakınlığı nedeniyle, Bb’nin yüzeyindeki sıcaklığın yaklaşık 1200 Santigrat derece olduğu tahmin ediliyor. Erimiş lavla kaplı olduğu düşünülen gezegende, bu nedenle yaşama olanak verecek şartların bulunma olasılığı oldukça düşük.

“BAŞKA GEZEGENLER DE OLABİLİR”
Gök bilimciler, lav gezegende yaşam olasılığı çok düşük olsa da, Alpha Centauri yıldızlarında başka gezegenlerin olabileceğini düşünüyor.

Nature dergisinde bugün yayımlanan araştırmada yer alan İsviçre’nin Cenevre Üniversitesi’nden Stephane Udry, “En yakın komşumuzda bir gezegen keşfetmiş olmak, diğerlerinin de orada bulunuyor olabileceğine işaret eden büyük bir gelişme” ifadesini kullandı.

Alpha Centauri, Alpha Centauri A ve B yıldızlarıyla, bu iki yıldıza daha uzak bir mesafede bulunan Proxima Centauri adlı kırmızı cüceden oluşuyor. Centaurus takımyıldızını en parlak yıldızı olan Alpha Centauri A, aynı zamanda gökte Sirius’un ve Canopus’un ardından en parlak üçüncü yıldız.

450 GÜNDE KEŞFEDİLDİ
Alpha Centauri sistemi, Güneş Sistemi’ne olan yakınlığından dolayı tarih boyunca bilim insanları tarafından yaşama olanak verebilecek yer olarak kabul edildi. Bu düşünce, bilim kurgu dünyasına da fazlasıyla yansıdı.

Transformers serisindeki robot ırkın evi olan Cybertron ile Avatar filminde konu edilen mavi devler Na’vi ırkının evi Pandora, Alpha Centauri’de yer alıyor. Bugüne kadar Güneş Sistemi dışındaki gezegenlerin araştırıldığı kozmik adreslerden biri olsa da, yeni keşfedilen gezegenin küçüklüğü ve yıldızına yaptığı etkinin zayıflığı, keşfedilmesini mümkün kılmadı.

Alpha Centauri yıldız sistemi
Alpha Centauri yıldız sistemi

En son analizlerde Alpha Centauri sistemini çok dikkatli bir şekilde inceleyen gök bilimciler, Dünya büyüklüğündeki gezegenin çekim gücüyle yıldızını saatte yaklaşık 1.5 km hızla titrettiğini tespit etti. İnsanların yürüme hızından bile yavaş olan bu etkinin tespit edilmesinin ardından, 450 gün boyunca Alpha Centauri B’nin üzerindeki güneş lekeleriyle, Bb’nin yörüngesinde oluşturduğu izlerin kesin olarak birbirlerinden ayırt edilmesi için çalışıldı.

Cenevre Gözlemevi’nde ve Portekiz’in Porto Üniversitesi’nde çalışmalar yürüten Xavier Dumusque’nin başını çektiği ekip, gözlemevinde bulunan ve ‘gezegen avcısı’ olarak bilinen HARPS spektrometresiyle alpha Centauri Bb’yi bir yılı aşkın gözlemlerin sonunda tespit etmeyi başardı.

Çalışmada yer almayan ABD’nin California Üniversitesi’nden Greg Laughlin, “Bu gezegenin keşfine adadıkları çaba, eşi benzeri fazla görülmeyen türden” ifadesini kullandı.

BİR GÜN ORAYA GİDECEK MİYİZ?
Laughlin, “Alpha Centauri B bize çok yakın… Bu bilim insanlarını heyecanlandırıyor” dedi. Günümüz teknolojisinin sunduğu roketlerle, yıldıza ulaşmak 40 bin yıl alacak. Ancak itiş gücünde yapılacak atılımlar, bir gün Alpha Centauri yıldız sistemine gitmeyi bir hayal olmaktan çıkarabilir.

Güneş’e benzeyen Alpha Centauri A ve B yıldızlarından A, Güneş’ten biraz daha büyük ve parlak. B ise Güneş’ten biraz daha küçük ve yarısı kadar parlak.

Kaynak: ntvmsnbc

Muhteşem Uzay Görüntüleri [Nebula ve Galaksiler]

Muhteşem uzay görüntüleri serisinde, Nebula ve Galaksileri bu bölümde görebilirsiniz. Resimlerin telif hakları ilgili kurumlara aittir.

Messier 104 (Sombrero Galaksisi)
Hoags Nesnesi
Hoag's Nesnesi
Baby Boom Galaksisi
Baby Boom Galaksisi
Ring Nebulası
Ring Nebulası
Veil Nebulası
Veil Nebulası
NGC 2818
NGC 2818
Swan Nebulası
Swan Nebulası
NGC 2207
NGC 2207
Planetary Nebula Mz3 (Karınca Nebulası)
Planetary Nebula Mz3 (Karınca Nebulası)
Orion Nebulası (M42)
Orion Nebulası (M42)
IC 4406
IC 4406
M74 Spiral Galaksi
M74 Spiral Galaksi
NGC 2818
NGC 2818
IC 1396 Nebula
IC 1396 Nebula
NGC 7635
NGC 7635
Hyakutake Kuyrukluyıldızı
Hyakutake Kuyrukluyıldızı
M1: Yengeç Nebulası
M1: Yengeç Nebulası
NGC 602
NGC 602
Andromeda Galaksisi
Andromeda Galaksisi
Orion Nebulası
Orion Nebulası
M51: Kozmik Girdap
M51: Kozmik Girdap
NGC 6960
NGC 6960
Süpernova Şeridi
Süpernova Şeridi
Horsehead (Atbaşı) Nebulası
Horsehead (Atbaşı) Nebulası
Helix Nebulası
Helix Nebulası
M33: Triangulum Galaksisi
M33: Triangulum Galaksisi
Medusa Nebulası
Medusa Nebulası
Yengeç Nebulası (2)
Yengeç Nebulası (2)
Bir Karadelik Taşkını
Bir Karadelik Taşkını
Sagittarius Takımyıldızı
Sagittarius Takımyıldızı
Heart Nebulası
Heart Nebulası
Süpernova
Süpernova
M83 Spiral Galaksisi
M83 Spiral Galaksisi
Helix Nebulası (2)
Helix Nebulası (2)
Monocerotis Yıldızı
Monocerotis Yıldızı
Antennae Galaksisi
Antennae Galaksisi

Gizemli bir gök cismi bulundu

55 milyon ışık yılı büyüklüğünde, evren 800 yaşındayken var olduğu hesaplanan, bir galaksinin atası olabileceği düşünülen, ne olduğundan emin olunamayan ve bilim insanlarında şaşkınlık yaratan bir gök cismi saptandı.

Bilim insanlarında şaşkınlık yaratan gaz topunun, evren 800 milyon yaşındayken oluştuğu tahmin ediliyor. Gök cisminin, bir galaksinin atası olabileceği kaydedildi.

Gök bilimciler, evrenin ilk zamanlarından kalma ve belki de bir galaksinin atası olabilecek gizemli dev bir gök cismi keşfettiler.

Okumaya devam et Gizemli bir gök cismi bulundu

Galaksilerin çarpışması görüntülendi

NASA’nın Spitzer teleskobu şimdiye kadar görülmemiş büyüklükteki bir galaksi çarpışmasını kaydetti.

NGC 6240 olarak adlandırılan bir galaksi çiftinin bu fotoğrafı, şimdiye kadar pek sık görülmeyen bir olayı, iki galaksinin birbiriyle çarpışarak tek galaksi haline gelişini gösteriyor. Fotoğrafın daha büyük hali için üstüne tıklayın.

Okumaya devam et Galaksilerin çarpışması görüntülendi

GALAKSİLER

Gökada veya Galaksi yıldızlar, yıldızlararası gaz ve toz, plazma ve (büyük ihtimalle de)görülmeyen karanlık maddeden oluşan dev sistemlere verilen isimdir. Tipik bir gökada 10 milyondan bir trilyona kadar yıldız barındırır. Bu yıldızların hepsi aynı çekim merkezini çevreleyen yörüngelerde dönerler. Gökadalar şekillerine göre üç ana grupta toplanırlar:

Okumaya devam et GALAKSİLER